Cải thiện môi trường kinh doanh vẫn “trên nóng dưới lạnh”

Phạm Chi Lan, Chuyên gia kinh tế 

Việc thực hiện nghị quyết 19 qua 4 năm càng ngày tốt hơn, mỗi năm đều có một cái mới. Như hai năm nay Thủ tướng đã lập ra Tổ công tác để giám sát thực hiện, đôn đốc các bộ, ngành địa phương và lấy lên tiếng nói, tập hợp được hơn 5.700 điều kiện kinh doanh, xóa bỏ đi một số. Đó là kết quả của sự chỉ đạo của Thủ tướng yêu cầu rà soát lại.

Nghị quyết 19 năm 2017 đưa ra 255 biện pháp để thực hiện cải cách môi trường kinh doanh. Trong đó riêng điều kiện kinh doanh đã đưa ra 5.700 điều kiện, nếu cắt 30 - 50% số đó đã là khó.

Tuy nhiên, kỷ cương thực hiện Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh 4 năm qua không nghiêm. Đến nỗi từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đến Thủ tướng đều phải nói câu "trên nóng, dưới lạnh". Tất cả những người làm việc trong hệ thống, các ông Bộ trưởng, Thứ trưởng, các viên chức của các Vụ, Cục... đều là Đảng viên, nhưng tại sao Đảng ra Nghị quyết, chính hệ thống đó lại không thực hiện?

Kỷ cương đó ở đâu, trước hết phải trách cả bộ máy không thực hiện, không vận hành được và có lẽ chúng ta không buộc nổi bộ máy làm việc được.

Thời kỳ năm 1999, khi thành viên của Tổ thi hành Luật Doanh nghiệp đưa ra các điều kiện kinh doanh lên, đề nghị Thủ tướng Phan Văn Khải cắt bỏ thì Thủ tướng quyết định cắt bỏ ngay chứ không phải đợi để "nài nỉ" các Bộ tự cắt giảm.

Đến khi thi hành Luật Doanh nghiệp thì đầu tháng 2 năm 2000, Thủ tướng đã ban hành Nghị quyết bãi bỏ 158/400 giấy phép kinh doanh tồn tại lúc đó.

Cắt đi 40% chỉ bằng Quyết định của Thủ tướng, hiện nay chúng ta có làm như thế được không hay lại phải chờ các Bộ họ cắt giảm từ 30% đến 50% như yêu cầu.

Tôi đề nghị, cách làm mới là phải đưa ra toàn bộ các điều kiện kinh doanh còn lại vào danh sách, đưa ra tiến độ cắt giảm vào tháng nào, soi xem làm đến đâu? Làm cái gì? Đến thời điểm yêu cầu phải cắt giảm, ví như tháng 5 hoặc tháng 6 mà các bộ không cắt được, thì đích thân Thủ tướng sẽ ra quyết định cắt bỏ ĐKKD.

Không chờ các bộ nữa, việc gì phải chờ họ. Một hệ thống hành chính của chúng ta theo thủ tục hành chính thì không bao giờ làm được. Chờ được công chức của các bộ họ chuyển biến, họ nóng lên một chút thì lâu lắm, trong khi họ đang "lạnh tanh" với sự phát triển của doanh nghiệp và "lạnh tanh" đối với sự phát triển của đất nước. Không thể chờ được!

Ở đây, họ không làm tròn nhiệm vụ của họ thì không lý do gì mà người dân, doanh nghiệp cứ phải nuôi người ngồi ở bộ máy, trong khi không làm trọn nhiệm vụ và luôn giữ biện pháp để làm khó cho dân, gây tốn kém cho đất nước.

Họ đưa ra quá nhiều giờ họ xóa bỏ đi mà chúng ta lại khen. Khen để họ lại tiếp tục đưa ra rồi lại xóa đi tiếp à? Phải phạt ngay lúc họ làm sai, tôi nghĩ cần có kỷ luật nghiêm, đưa ra khỏi hệ thống vì họ không đạt chuẩn trình độ, đạo đức nghề nghiệp. Thứ hai nữa là họ phải trừng phạt về tài chính.

Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) định lượng ra được việc cải thiện môi trường kinh doanh giúp lợi ích về thời gian tài chính, nghĩa là quy ra được thành tiền. Tức là nếu người nào cản trở, đạp lên lợi ích đó của xã hội thì phải trừng phạt, tại sao không?

Chuyên mục: Góc nhìn
Phạm Chi Lan
Phạm Chi Lan - Chuyên gia kinh tế

Phạm Chi Lan sinh ngày 14 tháng 1 năm 1945 là một chuyên gia kinh tế nổi bật của Việt Nam. Bà từng là Tổng Thư ký và Phó Chủ tịch của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, thành viên của Ban Nghiên cứu của Thủ tướng.

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu *