Bẫy tư nhân hóa

Sabeco là một thương vụ vô cùng thành công của quá trình cổ phần hoá các DNNN (trừ một chi tiết nhỏ về đồng tiền thanh toán). Nhưng thương vụ này cũng có thể khiến chúng ta tưởng rằng cứ bán là ngon ăn, ngủ quên trên chiến thắng.

Nguyễn Minh Đức, Ban Pháp chế, VCCI

Một vài trường hợp cổ phần hoá khác đã hoặc có nguy cơ ế nặng, như Tập đoàn cao su, Sông Đà, VEAM, Cienco, Genco 3,... Năm 2018, sẽ còn bán nhiều nữa, và nguy cơ ế vẫn còn nhiều nữa.

Cách đây 4 năm, tôi đã từng đọc một báo cáo của OECD trong đó có đề cập đến bẫy tư nhân hoá. Bẫy tư nhân hoá cho rằng, việc bán một doanh nghiệp độc quyền nhà nước cho tư nhân thì cũng chỉ tạo ra một doanh nghiệp tư nhân độc quyền, mà đôi khi điều đó còn tệ hại hơn cho nền kinh tế. Họ dẫn chứng khá nhiều trường hợp trên thế giới.

Có một gợi ý có thể giúp loại bỏ cả 2 vấn đề trên: Chia nhỏ mà bán. Tức là, thay vì bán nguyên một tập đoàn lớn, Nhà nước nên chia nhỏ ra, bán từng công ty con, từng nhà máy.

Cách làm này, thứ nhất, sẽ dễ bán hơn. Vì nhà đầu tư có vài trăm tỷ để mua một nhà máy thì dễ chứ vài chục ngàn tỷ để mua một tập đoàn thì khó vô cùng.

Thứ hai, sau khi bán xong, thị trường sẽ tồn tại nhiều doanh nghiệp cạnh tranh với nhau, chứ không phải là một doanh nghiệp tư nhân siêu lớn độc quyền hoặc thống lĩnh nữa. Các liên kết dọc và liên kết ngang sẽ bị phá vỡ, thị trường sẽ có tính cạnh tranh cao hơn.

Chuyên mục: Góc nhìn
Nguyễn Minh Đức
Nguyễn Minh Đức - Ban pháp chế, VCCI

Nguyễn Minh Đức sinh ngày 22 tháng 7 năm 1987, tốt nghiệp đại học là cử nhân Luật và hiện đang là thành viên Ban Pháp chế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu *